Titreşim izleme, patlatma sırasında yakındaki yapılarda ölçülen yer hareketinin sismografla kaydedilip kriterlerle karşılaştırılmasıdır; sonuçlar sonraki patlatmaların tasarımına geri beslenir.
Titreşim izleme neden yapılır?
Şehir içi veya yapılaşmış alanlara yakın patlatmalarda, yakındaki yapıların etkilenmediğini göstermek ve patlatma tasarımını gerçek ölçümlere göre iyileştirmek için titreşim izleme yapılır.
Temel adımlar
- Ön değerlendirme: yakındaki yapıların sınıfı, mesafesi ve durumu belirlenir; uygulanacak kriter (ör. DIN 4150-3, USBM RI 8507 veya şartname) seçilir.
- İzleme planı: ölçüm noktaları ve sismograf sayısı belirlenir.
- Ölçüm: sismograflar yapı temeline veya şartnamenin gösterdiği noktaya sabitlenir; üç eksende hız kaydı alınır.
- Değerlendirme: tepe parçacık hızı ve baskın frekans, seçilen kriterle karşılaştırılır.
- Geri besleme: sonuçlara göre gecikme düzeni ve gecikme başına şarj miktarı gözden geçirilir.
- Raporlama: her patlatma için ölçüm sonuçları kayıt altına alınır.
Üç eksendeki (boyuna, enine, düşey) titreşim hızı ve baskın frekans birlikte kaydedilir. Jeofon zeminle veya yapı temeliyle sıkı temas etmeli, hava şoku ölçen mikrofon ise uygun yükseklikte ve yapıya yakın konumlandırılmalıdır. Cihazlar düzenli kalibre edilmelidir.
Titreşim dışında izlenen etkiler
- Hava şoku ve gürültü
- Taş fırlaması (flyrock) riski
- Yeraltı suyu ve altyapı hatlarına etkiler
Danışmanlık
Projenize özel titreşim izleme planı için Danışmanlık sayfamıza göz atabilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
- ISEE, Field Practice Guidelines for Blasting Seismographs.
- DIN 4150-3:2016-12, Vibrations in buildings – Part 3: Effects on structures, DIN.
- Siskind ve ark. (1980). USBM Report of Investigations 8507.